Thứ Sáu, 24 tháng 1, 2014

Nhà vườn miền Tây thất bại với dưa hấu in hình bản đồ

Ông Trần Thanh Liêm buồn bả: “Tết năm nay tui không có trái dưa nào để chưng trong nhà, nói chi bán ra thị trường”.

Tết Giáp Ngọ này, ông Trần Thanh Liêm ở quận Bình Thủy, Thành phố Cần Thơ, người tạo ra dưa hấu vuông, dưa hấu xe hơi, hồ lô... dự định cung ứng ra thị trường khoảng 100 cặp dưa hấu hình vuông, 500 cặp dưa hấu thỏi vàng và 50 cặp dưa hấu có hình bản đồ Việt Nam. Tuy nhiên, dự định của vị nghệ nhân này đã thất bại.
Năm đầu tiên làm 50 cặp dưa hấu bản đồ, nhưng ông Liêm thất bại hoàn toàn vì thời tiết không ủng hộ. Các loại dưa khác như dưa hấu thỏi vàng, xe hơi cũng bị hư hại nặng nề khiến gia đình ông thất thu hàng trăm triệu đồng.
Ông Liêm cho biết, thời tiết năm nay quá thất thường, thời điểm xuống giống dưa gặp không khí lạnh kết hợp sương muối, sau đó chuyển sang nắng nóng khiến dưa hấu mới trồng bị héo lá, chết dần. Thiệt hại nặng nhất là ruộng dưa 200 m2 ông chăm chút để "nắn" 50 cặp dưa hình bản đồ đã chết sạch, dù rất kỳ công chăm bón. Ông Liêm buồn bả: “Tết năm nay tui không có trái dưa nào để chưng trong nhà, nói chi bán ra thị trường”.
Cũng theo ông Liêm, không chỉ dưa hình bản đồ thất bại, mà số dưa hấu ông "nắn hình" cũng giảm rất nhiều. Hiện trong số 500 cặp dưa hấu thỏi vàng chỉ có 35 cặp thu hoạch đạt yêu cầu; dưa hấu vuông làm 100 cặp thì chỉ thu được gần phân nửa.
Dự định sản xuất 600 cặp dưa hấu hồ lô có chữ Tài-Lộc của CLB khuyến nông Phú Trí A năm nay chỉ thu được 19 trái khiến CLB này lỗ hàng chục triệu.
Hiện giá bán dưa hấu thỏi vàng thường tại vườn nhà ông Liêm với loại 1,7 kg/trái là 3 triệu đồng/cặp. Còn loại dưa thỏi vàng nhưng có chữ “Tài - Lộc” bằng lối viết thư pháp nổi lên bề mặt trái dưa được bán giá 3.500.000 đồng/cặp. Riêng với dưa hấu vuông thì giá rẻ hơn, loại 1,7 kg khoảng 1.300.000 đồng/cặp, loại trên 2 kg là 1.700.000 đồng/cặp. "Mức giá này không tăng so với năm ngoái. Tuy năm nay mất mùa dưa hấu 'độc' bán tết, nhưng tui không lợi dụng thời cơ tăng giá bán, dù thương lái xuống tận nhà tranh nhau mua", ông Liêm nói.
Cũng như ông Liêm, ông Võ Trung Thành, Chủ nhiệm CLB Khuyến nông Phú Trí A (xã Phú Tân, huyện Châu Thành, Hậu Giang), người "chế" ra bưởi hồ lô, cho biết: “Năm nay CLB dự định thu hoạch 600 cặp dưa hấu “Tài, lộc, thỏi vàng đồng tiền” (mẫu mới của CLB), nhưng do thời tiết thất thường nên toàn bộ ruộng dưa chỉ thu 19 trái, bán hết được mười mấy triệu đồng, trong khi tổng vốn đầu tư trên 60 triệu”.

Dưa hấu tiêm hoá chất là tin đồn ác ý

Hơn một tuần nay, thông tin dưa hấu ngọt và màu đỏ đẹp bởi được tiêm hoá chất rộ lên trên nhiều trang Facebook, được chia sẻ rầm rộ, gây nghi ngại cho nhiều người. Liệu có đúng như vậy?

  Hình ảnh trên trang mạng Trung Quốc nơi khởi phát tin đồn dưa hấu tiêm hoá chất.
Hình ảnh trên trang mạng Trung Quốc nơi khởi phát tin đồn dưa hấu tiêm hoá chất.

Chuyện cũ tận bên... Tàu

Trang Facebook TGGĐ được coi là phát xuất của thông tin trên với hai bức ảnh, trong đó người đàn ông trung niên đang dùng kim tiêm vào trái dưa hấu. Kèm theo, là nội dung mang tính cảnh báo: “Các bạn hãy cẩn thận trước khi ăn dưa hấu nhá… Hiện nay có rất nhiều người đã sử dụng tiêm hoá chất vào quả dưa hấu… Chỉ cần tiêm một lượng nhỏ hoá chất vào chúng sẽ dần lan ra toàn bộ quả dưa giúp chúng có màu đỏ sẫm nhìn trong rất bắt mắt… Nên các bạn phải chú ý khi mua dưa không phải trái nào ruột càng đỏ là ngon là tốt đâu nhá...” Cùng với đó là lời nhắn “hãy share (chia sẻ) cho mọi người cũng biết và phòng tránh”. Hình ảnh và thông tin này thu hút gần 30.000 lượt chia sẻ. Thực ra, thông tin này được đăng tải từ tháng 4.2013 nhưng trong vòng hơn một tuần nay, các trang mạng xã hội cá nhân vẫn liên tục chia sẻ, kèm theo là lời lên án việc “tiêm dưa”, thậm chí tẩy chay loại trái cây này.

Những kết quả tìm kiếm về dưa tiêm hoá chất thu được rất ít kết quả ở các trang tin tiếng Việt, tuy nhiên nếu dùng từ khoá “dưa hấu tiêm hoá chất” bằng tiếng Trung Quốc, sẽ cho hơn 500.000 kết quả, đặc biệt có cả hình ảnh như trang Facebook trên đã đăng tải. Rõ ràng, vụ việc dưa hấu tiêm hoá chất trên xuất phát từ một trang mạng Trung Quốc. Nội dung các trang tin này còn phản ánh cả tình trạng “bom dưa”, dưa hấu tự nổ, nứt đôi xảy ra ở tỉnh Cam Túc (Trung Quốc) hồi tháng 5.2011 bởi dùng quá nhiều forchlorfenuron (thuốc kích thích tăng trưởng thực vật). Những bài viết về tình trạng “tiêm dưa hấu” xuất hiện muộn hơn, với nội dung vạch trần cách làm, chỉ ra loại “thần dược trái cây” là đường hoá học và thuốc nhuộm. Bài viết trên trang songshuhui.net cách nay chưa lâu, mô tả tiêm cyclamate và carmine vào dưa hấu, phân tích tác dụng và thời gian bảo quản (48 giờ), cùng lời khuyên mọi người cảnh giác với những trái dưa bất thường nhưng không vơ đũa cả nắm, làm thiệt hại nông dân vô tội…

Chưa phát hiện ở Việt Nam

Chúng tôi gửi thông tin “tiêm dưa” cho nhiều chuyên gia lĩnh vực công nghệ sau thu hoạch và nhận được phản hồi là chưa ghi nhận tình trạng này ở Việt Nam, mặc dù việc tiêm nước để tăng trọng lượng cho dưa là có, đặc biệt là hoá chất để thúc trái cây lớn nhanh, chín đều.

TS Nguyễn Văn Phong, viện Cây ăn quả miền Nam, cho biết để thúc đẩy quá trình chín và cải thiện màu sắc của rau quả, người ta sử dụng dung dịch ethephon bằng cách nhúng hay phun. Chất này được nhiều nước cho phép áp dụng trên một số loại rau quả và luôn có sự giám sát. Theo ông Phong: “Vấn đề là ngoài thành phần ethephon, các thành phần khác/chất độn giúp nó ổn định là những chất gì? Có thực sự an toàn không?” Ở một số nước như Mỹ, ethephon được sản xuất với tên thương mại là ethred chứa 10 - 20% ethephon và một số thành phần thuốc trừ nấm, được dùng cho giai đoạn trước thu hoạch. Với dưa hấu, chất kích thích tăng trưởng từng được ghi nhận là forchlorfenuron.

“Những thông tin ở nước ngoài, chưa được kiểm chứng rõ thì không nên phát tán, phóng đại gây hoang mang cho người dân, đặc biệt là thiệt hại cho người nông dân”, PGS.TS Nguyễn Minh Châu, viện trưởng viện Cây ăn quả miền Nam.
ThS Lê Thanh Hải, trưởng phòng thí nghiệm hoá sinh - vi sinh đại học Hùng Vương, TP.HCM cho biết về bản chất có thể tiêm đường hoá học như saccharin, cyclamate và dưa hấu để tăng độ ngọt hay phẩm màu rodamin B, sunset yellow… vào dưa hấu như các trang tin Trung Quốc đăng tải. Chuyên gia công nghệ sau thu hoạch này phân tích: “Hócmôn tăng trưởng phun lên trái, làm cho quá trình chuyển hoá trái cây diễn ra nhanh (ví dụ thay vì một tháng thu hoạch thì thúc xuống còn năm ngày là thu hoạch được). Khi tăng trưởng như vậy, cây không kịp hút chất dinh dưỡng chuyển hoá vào trái, ruột trái xốp. Có thể vì vậy người phải nạp bổ sung nước, đường hoá học, phẩm màu…” Xitokinin, gibberellin, auxin là những chất kích thích thực vật được dùng phổ biến: “Về lý thuyết thì chúng không nguy hại gì nhiều, điều đó phụ thuộc dư lượng sót lại (bám vào mô bào cây), nếu nhiều có thể làm rối loạn quá trình tiêu hoá trong cơ thể”. Ông Hải cho biết thêm, nếu bơm thuốc nhuộm rodamin B, sunset yellow… như họ phản ánh thì rõ ràng là độc vì đây là phẩm màu công nghiệp. Còn saccharin, cyclamate là những loại đường hoá học không có giá trị dinh dưỡng: “Tôi từng gặp tình trạng người ta bơm nước vào dưa để tăng trọng lượng, bán kiếm lời nhưng bơm đường hoá học và phẩm màu thì chưa. Với cách làm ấy, lúc cắt sơ bên ngoài nhìn vẫn đỏ đẹp nhưng không ăn được vì độc và bảo quản không được lâu. Dịp tết cần lưu ý khi chọn dưa, thấy trái to, đẹp mà giá rẻ bất ngờ thì nên nghi ngờ”.

PGS.TS Nguyễn Minh Châu, viện trưởng viện Cây ăn quả miền Nam, cũng cho biết từng ghi nhận tình trạng ngâm, xịt thuốc để trái cây chín nhanh chứ chưa ghi nhận vụ “tiêm dưa” nào: “Nếu dùng thuốc làm cho trái không bị thối là agriphos hay tiêm nước để tăng trọng lượng thì nghe còn có lý, chứ không thể bỏ thời gian tiêm từng trái bởi một ký dưa hấu giá 3.000 – 4.000 đồng mua tại gốc, rẻ quá ai làm làm gì”, ông Châu nhận định.

Theo PGS Châu, những thông tin ở nước ngoài, chưa được kiểm chứng rõ thì không nên phát tán, phóng đại gây hoang mang cho người dân, đặc biệt là thiệt hại cho người nông dân: “Hiện nay, với kỹ thuật canh tác, giống mới thì việc trồng dưa ở ta cho năng suất cao và chất lượng tốt. Còn về phía người tiêu dùng, nên lựa chọn những loại trái cây có bao bì nhãn mác rõ ràng, thông tin chi tiết và địa chỉ tin cậy như siêu thị, những nơi có chứng nhận VietGAP càng tốt bởi đó là dưa được chứng nhận sản xuất theo quy trình an toàn”.

Theo Trọng Văn
Sài Gòn tiếp thị

Khan hiếm dưa hấu hình thỏi vàng bán Tết

(Dân trí) - Ông Trần Thanh Liêm, ngụ phường Bình Thủy (quận Bình Thủy, TP Cần Thơ) cho biết, Tết Nguyên đán Giáp Ngọ năm nay dưa hấu hình thỏi vàng rất khan hiếm nên giá cao hơn so với mọi năm.

Ông Liêm với sản phẩm dưa hấu hình thỏi vàng độc đáo của mình
Ông Liêm với sản phẩm dưa hấu hình thỏi vàng độc đáo của mình
Gần chục năm nay, ông Trần Thanh Liêm ở phường Bình Thủy (quận Bình Thủy, TP Cần Thơ) đã “hóa phép” dưa hấu từ hình tròn sang hình vuông rồi thành hình thỏi vàng. Tuy nhiên, năm nay do thời tiết diễn biến bất thường nên dưa hấu hình thỏi vàng rất khan hiếm, chắc chắn giá sẽ cao hơn so với mọi năm.
Ngày 25 tháng chạp, gia đình ông Liêm sẽ thu hoạch khoảng 150 cặp dưa hấu hình thỏi vàng có chữ “tài, lộc” bằng lối viết thư pháp nổi lên bề mặt trái dưa và khoảng 70 cặp dưa hấu hình vuông cũng có chữ “tài, lộc”. Toàn bộ số dưa hấu hình thỏi vàng đã được thương lái đặt mua với giá 3,5 triệu đồng/cặp, dưa hấu hình vuông khoảng 1,3 triệu đồng/cặp.
Dưa hấu hình thỏi vàng có chữ thư pháp “tài, lộc” thuộc hàng “độc” trong dịp tết năm nay
Trước đó ông Liêm dự kiến sẽ thu hoạch khoảng 500 cặp dưa hấu hình thỏi vàng nhưng do không khí lạnh kết hợp sương muối rồi sau đó chuyển sang nắng nóng khiến dưa hấu mới trồng đã bị héo lá, chết dần. Vì vậy, dưa hấu hình thỏi vàng năm nay của gia đình ông chỉ còn khoảng 150 cặp. Ông cho biết, giá chắn chắn sẽ đẩy lên rất cao.
Ngoài ra, theo ông Liêm, các sản phẩm dưa hấu hình trái tim có hình bản đồ Việt Nam nổi trên bề mặt và dưa hấu hình xe hơi dù đã trồng thử nghiệm thành công nhưng mùa tết năm nay vẫn không có hàng do tình hình thời tiết bất lợi.
Minh Giang

Thứ Hai, 20 tháng 1, 2014

Chữa bệnh bằng dưa hấu

Chữa bệnh bằng dưa hấu

Vỏ, ruột và hạt dưa hấu đều có thể chữa bệnh.
Để chữa cổ họng sưng đau, có thể lấy vỏ dưa hấu 30 g, sắc với 500 ml nước lấy 300-400 ml, chia nhiều lần uống trong ngày. Còn nếu bị ho ra nhiều đờm, hãy lấy hạt dưa hấu 20 g sắc đặc để uống.
Ruột dưa hấu có nhiều đường, vitamin, chất khoáng và các hoạt chất sinh học khác. Vỏ dưa cũng chứa nhiều vitamin và muối khoáng, ngoài tác dụng giải nhiệt còn có khả năng ngăn chặn sự lắng đọng của cholesterol trên thành mạch, chống xơ vữa động mạch. Hạt dưa có các chất béo, axit hữu cơ, các loại men có ích cho hoạt động sinh lý của cơ thể. Theo một số nghiên cứu gần đây, hạt dưa hấu chứa những chất có tác dụng hạ huyết áp và làm giảm bớt các triệu chứng của bệnh viêm bàng quang cấp tính. Lá và rễ dưa hấu nếu đem sắc uống có tác dụng điều trị nhất định đối với bệnh viêm ruột.
Theo Đông y, dưa hấu vị ngọt, tính lạnh, có tác dụng giải khát, chống nóng, lợi tiểu, chữa yết hầu sưng đau, bệnh lỵ, giải say rượu. Vỏ dưa hấu có tên thuốc là tây qua thúy y, vị ngọt, tính mát, có thể chống nóng, giải cảm nắng, chữa vàng da, phù thũng và các bệnh loét ở miệng. Hạt dưa hấu có tác dụng nhuận tràng và hỗ trợ tiêu hóa. Sau đây là một số bài thuốc cụ thể:
- Viêm phế quản mạn tính: Lấy 1 quả dưa hấu khoét một lỗ nhỏ, cho vào 50 g đường phèn và 30 g gừng tươi rồi đậy kín, hấp trong 2 giờ, sau đó lấy ra, ăn dưa và uống nước cốt. Mỗi ngày dùng một quả, một liệu trình kéo dài 7 ngày, sau mỗi liệu trình nghỉ 3-5 ngày.
- Ho gà: Hạt dưa hấu (giã nát), lạc nhân mỗi thứ 15 g, hồng hoa 1,5 g, đường phèn 30 g, tất cả sắc lên, uống nước và ăn hạt lạc.
- Sốt co giật: Lấy nước ép dưa hấu trộn thêm đường uống nhiều lần.
- Cảm nắng bất tỉnh nhân sự: Vắt nước dưa hấu đổ vào miệng dần dần, sau đó lấy vỏ dưa hấu khô 30 g (hoặc 90 g tươi), hoạt thạch 18 g, cam thảo 3 g sắc uống.
- Tiêu chảy: Dưa hấu chín 1 quả, khoét lỗ; tỏi 1 củ, bóc vỏ, giã nát nhuyễn rồi cho vào trong quả dưa, ngoáy nát nhừ. Sau nửa giờ bỏ hạt và lấy dưa ăn dần.
- Cao huyết áp: Vỏ dưa hấu khô 15 g (tươi 50 g), hạt muồng 9 g, đun nước uống thay trà hằng ngày.
- Phù thũng, viêm thận cấp: Vỏ dưa hấu, vỏ dưa chuột, vỏ bí đao mỗi thứ 6 g sắc uống, có thể thêm bèo cái, lá tre mỗi thứ 10 g.
- Viêm thận mạn tính: Vỏ dưa hấu, rễ cỏ tranh mỗi thứ 30 g, sắc với nước, chia 2 lần uống trong ngày.
- Tiểu đường, nước tiểu đục: Vỏ dưa hấu, vỏ bí đao khô mỗi thứ 16 g (tươi 50 g), thiên hoa phấn 15 g, sắc uống. Hoặc: Vỏ dưa hấu khô 30 g, kỷ tử 30 g, đẳng sâm 10 g sắc uống.
- Kinh nguyệt quá nhiều: Hạt dưa hấu nghiền thành bột mịn, ngày uống 2 lần với nước đun sôi để nguội, mỗi lần 9 g.
- Giải say rượu: Ăn dưa hấu.
- Bỏng: Vỏ dưa hấu phơi khô, nghiền mịn, thêm dầu vừng vào trộn đều. Cất vào lọ, nút kín, hấp trong nồi áp suất để sát trùng, sau đó có thể sử dụng để bôi vào chỗ bỏng.
Lương y Huyên Thảo, Nông Nghiệp Việt Nam